همه نکته های زبانی و ادبی کتاب فارسی ششم ( چاپ ۹۹) :…

همه نکته های زبانی و ادبی کتاب فارسی ششم ( چاپ ۹۹) :
******************👇
درس ۱ :
تغییر جای فعل در شعر / تعریف جمله و انواع آن
( خبری، پرسشی، امری، عاطفی)

درس ۲ :
واژه های هم خانواده / نهاد / فعل
بخش گوش کن و بگو: نمودار عناصر داستان را کامل کنید. [ در جدول ]
[ واقعا جای چنین نموداری در فارسی متوسطه اول، خالی است! ]
درس پژوهی: گزارش کوتاهی درباره یکی از نویسندگان ( ابوعلی بلعمی،
سعدی، ابوالقاسم حالت) به کلاس، ارائه کنید.

درس ۳ : واژه های یک و چند هجایی/
شکل درست خواندن واژه های چند بخشی
( شاه، بازی داشت/ بازی: ۱_ ورزش ۲_پرنده شکاری )

درس ۴ :
جمع بستن واژه ها با نشانه ی ” ان “،
شکل جمع بستن واژگانی که به “ه”،
ختم شده اند ؛ پرنده + ان =پرندگان

درس ۵ :
آرایه های ؛ مبالغه و کنایه
[ جالبه که آرایه ها در بخش دانش
زبانی آمده است! ] / دو شخصیت داستان، چه شباهت و چه تفاوت هایی
داشتند؟ [ مقایسه]

درس ۶ :
دانش زبانی؛ ندا و منادا

درس ۸ :
دانش زبانی ؛ نشانه های نگارشی
(نقطه، ویرگول یا درنگ نما، دو نقطه،
علامت سؤال، نشانه ی بیان عاطفه یا تعجب)

درس ۹ :
واژه آموزی ؛ ” راههای ساختن کلمه
جدید” ( روز + نامه = روزنامه) و…

درس ۱۰ :
دانش ادبی: قالب های شعری ؛ مثنوی
در تنها پرسش پایان حکایت آمده :
در این شعر، علم به چه چیزهایی مانند شده است؟
[ بدون اشاره به عنوان “تشبیه”]

درس ۱۱ :
دانش ادبی ؛ آرایه تشبیه
درک و دریافت ؛ نقشه عناصر
داستانی ( شخصیت ها، زمان، مکان،
رویدادها یا حوادث، پیام)
کارگاه درس پژوهی ؛ درمورد قالب شعری “غزل”، تحقیق کنید و به کلاس، گزارش دهید.
[ در حالی که تا پایان درس ۱۱ ، فقط قالب “مثنوی” گفته شده است. ]

درس ۱۲ :
واژه آموزی ؛ کاربرد امروزی برخی فعلهای قدیمی :
“همی طلب” یعنی “بطلب” /
“همی دار” یعنی “بدار” و…

درس ۱۴ :
دانش ادبی ؛ آرایه “شخصیت بخشی”
/ مناظره /
در کارگاه درس پژوهی، بیتی از شعر
«شیر خدا» آورده و پرسیده: به چه واقعه ای ، اشاره دارد؟
[ بدون اشاره به «تلمیح» ]

درس ۱۵ :
دانش زبانی ؛ شبه جمله / گاه شاعران از کلمات کوتاه شده ای استفاده
میکنند : پار = پارسال، دی = دیروز،
مه = ماه [“مخفف” ]

درس ۱۶ :
واژه آموزی ؛ ساختن یک واژه جدید از ترکیب کلمه ها
(شعر + خوان/خوانی= شعر خوان، شعرخوانی)

درس ۱۷ :
دانش زبانی ؛ کلمات مخالف، متضاد /
در گذشته، گاهی از کلمه ی ” را ” در معنای “به” استفاده شده است ؛
برادران را وصیت کرد/ وصیت کنم شما را.
درس پژوهی: یک شعر نمونه «مناظره»
از زنده یاد خانم پروین اعتصامی/
تحقیق درباره شخصیت «بزرگمهر»
*******************
یاد آوری پایانی: 👇
۱_ درس های ۷ و ۱۳ آزاد است.
۲_ از اجزای اصلی جمله (نقش ها)، فقط “نهاد” و “فعل”، آمده است.
۳_ آرایه های ادبی ؛ مبالغه، کنایه، تشبیه، شخصیت بخشی، متضاد،
گفته شده است.
۴_ فقط دو قالب شعری، مطرح شده؛
مثنوی و غزل.
۵_ ساختمان واژه (ساده، مشتق…) ، اصلا بیان نشده است.
۶_ این معرفی فهرست وار، از کتاب جدید فارسی ششم چاپ ۹۹ است،
که برای همکاران دبیر فارسی هفتم، سودمند است.
_______________
توفیق، رفیق راهتان باد
ناجی