آشنایی با انواع صفت ?️ صفت فاعلی، ?️صفت لیاقت، ?️صفت…

آشنایی با انواع صفت

?️ صفت فاعلی،
?️صفت لیاقت،
?️صفت مبهم،
?️صفت مفعولی
?️دیگر….

?صفت فاعلی چیست؟

صفت فاعلی صفتی است که مفهوم انجام عملی را به موصوف نسبت می دهد. صفت های فاعلی از نظر ساختمان به سه دسته تقسیم می شود:

?مشتق
?مرکب
?مشتق – مرکب.

?️بن مضارع+ ان = روان، پرسان.

?️فعل امر یا صفت و یا اسم + کار= بستانکار، بدهکار، ستمکار.

?️بن ماضی + گار=پروردگار، کردگار.

?️پیشوند + بن مضارع یا صفت= نادان، نااهل.

?صفت لیاقت

صفت لیاقت صفتی است که شایستگی و قابلیت موصوف را در امری می رساند؛ مانند :

فیلم دیدنی، کتاب خواندنی، لباس پوشیدنی

و ساختمان آن چنین است:

مصدر+ ی= خوردنی، گفتنی.

فعل امر در مفهوم صفت لیاقت؛ مانند: اسرار مگو ( اسرار نگفتنی ).

بن مضارع + اک= خوراک، پوشاک.

بن ماضی+ گار= ماندگار.

?صفت مبهم

صفات مبهم ( نامشخص ) ویژگی هایی از اسم را به طور مبهم و نامشخص بیان می کنند.
تعدادی از صفت های مبهم عبارتند از:

« هر، همه، هیچ، هرقدر، خیلی، بسیار، کمی،قدری، بعضی، پاره ای، چند، فلان، دیگر، اندکی، تعدادی و … ».

برخی از صفت های مبهم، هم پیش از موصوف می آیند و هم پس از آن؛ مانند: « دیگر و چند».

?صفت مفعولی

صفت مفعولی صفتی است که مفهوم وقوع فعلی را به موصوف خود نسبت می دهد.
این نوع صفت نیز از نظر ساختمان به مرکب، مشتق و مشتق- مرکب بخش پذیر است.

ساخت های صفت مفعولی عبارتند از:

????

بن ماضی+ ه = گفته، نوشته، دوخته.

بن ماضی + ار= گرفتار، مردار.

اسم یا صفت + بن ماضی= خوش دوخت، بادآورد.

از هر فعلی چه گذرا ( متعدی ) و چه ناگذر ( لازم ) می توان صفت مفعولی ساخت.

?صفت نسبی

صفتی است که ویژگی هایی چون مذهب، ملیت، محل و … را به موصوف خود نسبت دهد. صفت نسبی به صورت های زیر ساخته می شود:

1) اسم+ ی = خاکی، تهرانی، خودی، خانگی، هفتگی ( به واژه های مختوم به « ه» به جای « ی »، « گی» می افزایند ).

اگر اسم یا کلمه ای که یای نسبت به آن افزوده می شود، حرف آخرش مصوت بلند « ا» باشد، میان کلمه و « ی » نسبت حرف میانجی « ی » می افزایند؛ مانند:

دنیایی، مومیایی، سرایی، همایی.

اگر کلمه به « های بیان حرکت » ختم شده باشد، به جای « ی» به کلمه « ای » می افزایند: خامه ای، حرفه ای.

2) اسم یا صفت + انه = روزانه، شبانه، دلیرانه، محترمانه،پسرانه، دخترانه،مادرانه.

3) اسم یا صفت + ین یا ینه = زرین، زرینه، پشمین، پشمینه، سیمین، سیمینه.

4) اسم + کسره پایانی = ریزه، درسته، کاره.

5) ترکیب وصفی+ کسره پایانی = چند روزه، یک شبه، همه کاره.

6) اسم+ انی= روحانی، جسمانی، نورانی.

7) اسم یا صفت + گان= گروگان، رایگان.

8) صفت+ گانه = دوگانه، جداگانه، چندگانه.

9) اسم یا صفت + کی = دروغکی، دزدکی.

10) اسم+ چی= پستچی، پنبه