تعريف مفرد: اگر اسم بر يك فرد يا چيز ديگر دلالت كند، آن…

تعريف مفرد:
اگر اسم بر يك فرد يا چيز ديگر دلالت كند، آن را مفرد مي گويند. مانند: درخت ، گل ، سنگ
تعريف جمع:
اگر اسم بر بيش از يكي دلالت كند ، آن را جمع مي گويند. مانند: درختان، گل ها ، سنگ ها
نكته ها:
1. علامت جمع در زبان فارسي «ها»و«ان»مي باشد كه به كلمه هاي مفرد اضافه ميشود.
مانند: كتاب ها ، مردان
2.براي جمع بستن تمام كلمه ها ی فارسی مي توان از «ها» استفاده كرد. مانند: درها انسان ها
3. تنها اسم جانداران و برخي اسم هاي ديگر را مي توان با «ان» جمع بست. مانند: درختان زنان
3. اگر در آخر اسمي «ه» بيايد، هنگام جمع بستن با «ان» حرف «ه» برداشته و به جاي آن حرف ميانجي «گ» را مي گذاريم. مانند :
پرنده + ان= پرندگان واژه + ان = واژگان
4. كلمه هايي كه به «الف » يا «واو» ختم مي شوند هنگام جمع بستن با «ان» جمع ، حرف « ي» اضافه مي شود. مانند:
دانا + ان = دانايان هنرجو + ان = هنرجويان
كلمه هايي هم وجود دارند كه به آن ها «ي» اضافه نمي شود. مانند: بانو + ان = بانوان
5. در نام مكان ها ، علامت «ان» نشانه ي جمع نيست. مانند : تهران ، كيوان
6. هرگاه « ان » را از انتهاي كلمه برداريم بايد مفرد آن باقي بماند. در غير اين صورت «ان» نشانه ي جمع نيست. مانند: بستان
7. هر «ان» ي كه در آخر كلمه بيايد ، نشانه ي جمع نمي باشد . گاهي «ان» بر مفهوم زمان و يا مكان دلالت دارد.
مانند: بهاران( هنگام بهار) كردستان( محل سكونت مردم كرد)

8. براي جمع بستن بعضي از كلمه هايي كه از زبان عربي وارد زبان فارسي شده اند ، از «ات» استفاده مي كنيم. مانند: حشره + ات = حشرات
تعطيل + ات = تعطيلات
تعريف اسم جمع :
اسمي است كه در ظاهر مفرد است اما معني جمع دارد . مانند : طايفه ، گردان، خلق ، خانواده، ملت، گروه، گله، سپاه، قافله ، كاروان
* اسم جمع را در زبان فارسي و عربي مي توان جمع بست.
مانند: لشكر لشكرها سپاه سپاهيان قبيله قبايل
تعريف جمع مكسر:
بعضي از كلمه ها در زمان جمع بستن هيچ علامت مشخصه اي ندارد ، بلكه در شكل مفرد آن تغييراتي ايجاد مي شود . البته این گونه جمع بستن مخصوص زبان عربي است و هيچ ربطي به زبان فارسي ندارد .