لاهوتی، غلامرضا قدسی، هوشنگ ابتهاج غزل نو: برخی این نوع…

لاهوتی، غلامرضا قدسی، هوشنگ ابتهاج

غزل نو: برخی این نوع غزل را غزل تصویری نامیده‌اند. این نوع غزل تحت تأثیر شعر نو پدید آمد. مشخصه‌های این نوع غزل زبان تازه و امروزی، غلبه تصاویر جدید و نو، وزن‌های عروضی تازه و وحدت محتوا است.

نمونه برجسته این نوع غزل را در آثار هوشنگ ابتهاج، منوچهر نیستانی، سیمین بهبهانی، حسین منزوی و محمد علی بهمنی می‌توان یافت.
شکل قالب غزل

غزل را می توان به شکل زیر تصویر کرد:

………………….الف///////// …………………. الف
…………………. ب ////////// …………………. الف
…………………. ج ////////// …………………. الف
انواع شعر غزل کوتاه

غزل حافظ

زاهد خلوت‌نشین، دوش به می‌خانه شد
از سر پیمان گذشت، با سر پیمانه شد

صوفی مجلس که دی، جام و قدح می‌شکست
باز به یک جرعه می، عاقل و فرزانه شد

شاهد عهد شباب، آمده بودش به خواب
باز به پیرانه‌سر، عاشق و دیوانه شد

مغ‌بچه‌ای می‌گذشت، راه‌زن دین و دل
درپی آن آشنا، ازهمه بیگانه شد

گریۀ شام و سحر، شکر که ضایع نگشت
قطرۀ باران ما، گوهر یک‌دانه شد

منزل حافظ کنون، بارگه پادشاست
دل بر دل‌دار رفت، جان بر جانانه شد

..

غزل سعدی

همه عمر برندارم، سر ازاين خمار مستی
كه هنوز من نبودم، كه تو در دلم نشستی

تو نه مثل آفتابی، كه حضور و غيبت افتد
دگران روند و آيند و تو هم‌چنان كه هستی

چه حكايت از فراقت، كه نداشتم؟ وليكن
تو چو روی باز كردی، در ماجرا ببستی

دل دردمند ما را، که اسیر تست یارا
به وصال مرهمی ده، چو به انتظار خستی

گله از فراق یاران و جفای روزگاران
نه طریق توست سعدی، کم خویش‌گیر و رستی

..

غزل مولانا

میان ما درآ، ما عاشقانیم
که تا در باغ عشقت در کشانیم

مقیم خانۀ ما شو، چو سایه
که ما خورشید را همسایگانیم

چو جان اندر جهان گر ناپدیدیم
چو عشق عاشقان گر بی نشانیم

ولیک آثار ما پیوستۀ توست
که ما چون جان نهانیم و عیانیم

هرآن چیزی که تو گوئی که آنید
به بالاتر نگر، بالای آنیم

تو آبی، لیک گردابیّ و محبوس
درآ در ما، که ما سیل روانیم

..

غزل عراقی

درد ما را نيست درمان الغياث
هجر ما را نيست پايان الغياث

نخستین باده کاندر جام کردند
ز چشم مست ساقی وام کردند

چو با خود یافتند اهل طرب را
شراب بی‌خودی در جام کردند

لب می‌گون جانان جام درداد
شراب عاشقانش نام کردند

به غمزه صد سخن با جان بگفتند
به دل ز ابرو دو صد پیغام کردند

جمال خویشتن را جلوه دادند
به یک جلوه، دو عالم رام کردند